Çocuklarda Görme > Yaş Dönemleri ve Görme Engelli Çocuk



Görmenin Normal Gelişimi



Görme Bozukluğunda Görmenin Gelişimi



Görme Engelli Çocuk ve Erken Gelişim



Görme ve/-ya İlave Engelli Çocuklar



Yaş Dönemleri ve Görme Engelli Çocuk


1 yaş: Çocukta doğumsal bir anomali veya hasar sonrası görme problemi var ise, çocuk acil olarak erken müdahale programına alınmalıdır. Sıklıkla çocuğu bu dönemde göz doktoruna götüren neden gözdeki titreme (nystagmus), anne ile iletişim kurmaması, takip eksikliğidir. Bebek sanki ötelere bakıyor gibidir. Ellerini orta hatta gözü önünde dolaştırmaz, eller iki yandadır.
Motor engelli, hypoton çocuklarda, görmeyi kullanmamaya bağlı olarak kafa kontrolü gelişmemiştir. Bunun sonrasında tüm kaba motor gelişimi geç gelişir.
Görme engelli olup fizik çevre ile bağlantı kuramayan, etkileşime girmeyen çocuk sıklıkla kendini sallar, kafasını yere vurur, gözünü oğuşturur. Bunlara az görenler tikleri(mannerism) diyoruz.
2-4 yaş: Görsel iletişim ile yüz ifadeleri ve beden dili anlaşılamadığı için sosyal beceriler gelişmemiştir. Oyun grupları içinde bu nedenle arkadaşları tarafından dışlanabilir. Bu da öz güvenini zedeler. Az görme sonucu öz bakım becerileri,
tuvalet ve beden temizliği, yemek yeme gibi, gelişmeyebilir. Gören çocuk gibi, meraklı değildir buda onun kavram gelişiminde, gören yaşıtlarından geri kalmasına neden olur. Çocukta motor engel var ise gelişim tablosu daha da kötüdür.

OKUL ÖNCESİ DÖNEM: Bu dönemde çocuk uzaysal-mekansal ilişkileri kurmada zorlanabilir. Özellikle nörolojik, beyne ait nedenlerle az gören çocuk
mekan algılamada zorlanır. Bu durum çocukta öğrenme, okuma güçlüğü, dikkat dağınıklığına neden olur. Bu tip şikayetleri olan tüm çocukların, özellikle prematüre doğan okul öncesi çocukların, mutlaka konuda uzmanlaşmış göz hekimi tarafından değerlendirilmeleri uygun olur.

İLKOKUL YILLARI: İster kaynaştırılmış, ister özel eğitimde olsun görme engelli her çocuğun, işlevsel görmesi, her ders yılı içinde, gelişen öğrenim yöntemleri ve teknikleri açısından, az görenlerle ilgili göz hekimi tarafından değerlendirilmeli ve sınıf hocası, destek öğretmeni varsa fizyoterapisti ve annesi ile birlikte kişisel görme programı belirlenmelidir. Bu programda, o ders yılında kullanacağı optik ve optık olmayan sistemler, destek öğretmen çalışmaları ve destek yöntemler belirlenir.
Bu dönemde çocuğa görmesi, hastalığı ve nedenleri anlayabileceği bir dil ile izah edilmelidir. Bu şekilde yanlış düşüncelere saplanması, anne-babayı suçlaması önlenir.
8-9 yaş civarında, görme engelli çocuklarda, depresyona sık rastlanır.
Hastalığını tanıyan, anne-baba ve toplum tarafından kabul gören çocuk bu dönemi rahat atlatır. Aksi durum çocukta ömür boyu sürecek öz güven eksikliğine yol açar.

ERGENLİK DÖNEMİ: Bu dönemde görsel iletişim önemlidir. Genelde görme engelli çocuklar yalnızdırlar, arkadaş sayıları çok fazla değildir. Bilgisayar, arkadaş edinmeleri, hoş vakit geçirmeleri için bir alternatif oluşturabilir.

Görmede yardımcı olan optik sistemler dış görünüşü farklılaştırdığı için kullanmak istemeyebilirler. Anne-babanın anlayış göstermesi lazımdır.

MESLEK PLANLAMASI: Anne-baba çok önceden çocuklarının kaabiliyetlerini saptayarak kafalarında, çocuğun da isteği doğrultusunda, bir hedef belirleyebilirler. Sosyal alan, fen alanı, bilgisayar, iletişim teknolojileri, yabancı dil, sanat gibi.
Bu dönemde göz hekimine düşen görev çocuğun hastalığı, işlevsel görmesi, prognozu hakkında çocuğu ve aileyi bilgilendirmek, sabırla onların beklentilerini dinleyip açık ve dürüst olarak sorulan soruları cevaplandırmaktır. Aile- sağlıkçı- eğitimcinin takım halinde çalışması ile çocuğun istenen mesleğe uygun aday olup olmadığı saptanır.
Bağımsız hareket ve günlük yaşam becerilerinin kazanılmış olması da meslek planlama da önemlidir.
Tüm dönemlerde çocuğun göz hekimi tarafından işlevsel görmesi değerlendirilirken anne, eğitimci ve sınıf hocasının görmesi çocuğun zayıf ve güçlü yönlerinin daha iyi anlaşılmasına, tanınmasına ve gerçekci yöntemlerle çocuğun eğitilmesine olanak sağlıyacaktır.

Bu çocuklar için yapılan en büyük yanlış, toplumun kendi değer yargıları içinde çocuğu, kendi kapasitesinin altında veya üstünde değerlendirip , gerçekçi olmayan beklentiler içine girilmesidir.



 
Webmaster: REFLX DESIGN Sitenin tüm hakları saklıdır. © Ayan Görme Merkezi   -   Vali Konağı Caddesi, Varol Apt. 107/4 Nişantaşı – İSTANBUL - Tel.: 0216 343 97 50 – 0212 241 38 23