GÖRME VE ÖĞRENME

21. Yüzyılda, gelişen iletişim teknolojileri sonrasında çocuk, genç ve yaşlıda bilgiye ulaşmak için görme ve görsellik giderek artan bir önem kazanmaktadır.

Öğrenme, birbiri ile ilintili, karmaşık bir çok süreç sonrasında gelişir. Bu süreçlerden biri olan görme çoğu kez öğrenme güçlüğüne neden olan birincil etmen değildir. Görme sorunları kişinin öğrenmede tam kapasitesini kullanmasına engel olur.

Bazı uzmanlar, göz sağlığı ve görme keskinliği değerlendirilmesinin görme ile öğrenme arasındaki bağlantıyı yeterli şekilde ifade ettiğini, bazıları görmenin gelişimi sırasındaki bozuklukların öğrenme güçlüğüne neden olduğunu, altta yatan görme sorunun tedavisi ile öğrenmenin düzeleceğini iddia ederler.

Görme problemleri, fizyolojik, nörolojik etmenler ve diğer duyu bozuklukları öğrenme güçlüğüne neden olabilir. Bu nedenle göz hekiminin, çocuk nöroloğu, çocuk gelişimci ve özel eğitimci gibi konu ile ilgili diğer disiplinlerle işbirliği yapmasının sayısız faydası vardır.

Öğrenmede görmenin değerlendirilmesi amaçlı yapılan muayene, birbiri ile ilintili olan 3 basamaklı bir muayenedir.
1) Rutin göz muayenesi: Her göz hekiminin yaptığı, rutin, gözün ön ve arka bölümlerinin sağlığı,görme keskinliğinin değerlendirilmesi işlemidir.
2) Görmenin verimliliğinin değerlendirilmesi: Eklemlerin verimliliğinin değerlendirilmesi gibi, burada da gözümüzün hareketleri değerlendirilir.Takip, izleme ve sıçrama hareketleri. Gözün hareket kabiliyeti 13-15 yaşa kadar gelişme gösterir. Bunun yanında odaklanma, yakına uyum (akkomodasyon),her iki gözün birlikte çalışması (binokülarite) değerlendirilir.

3) Görsel bilgi oluşturma: Tanıma – algılama, mekansal farkındalık, diğer duyularla kaynaştırma ve görsel-motor cevaplar araştırılır. Burada göz hekimi yanında nöroloji, çocuk gelişimci, psikolog ve özel gelişimcinin bulguları ve değerlendirmeleri de yol göstericidir.

Muayene sonrasında, kişinin görsel profili belirlenerek uygun optik sistemler, çevre düzenlemesi yapılır. Gerekli görüldüğü durumlarda diğer duyu sistemleri ile bilgiye ulaşma desteklenir. Çocuğun öğrenmeyi öğrenmesi için diğer disiplinlerle kişiye özgü programlar geliştirilir.

Sonuç olarak şunları vurgulayabiliriz
1) Görme sorunları, sıklıkla öğrenme güçlüğüne neden olup, çocuk, genç ve erişkinin öğrenme amacı için kapasitesinin tam olarak kullanmasına engel olabilir.
2) Öğrenme güçlüğünde teşhis amaçlı yapılan görme muayenesinde alışılmış göz muayenesi yanında görmenin verimliliği ve görsel bilgi oluşturma sürecinin de değerlendirilmesi gereklidir.
3) Görme ile birlikte, nörolojik, duyusal, fizyolojik bir çok etmen öğrenme güçlüğüne neden olur. Tam bir sağıltım için disiplinlerin iş birliği ve eşgüdüm içinde çalışması çok önemlidir.
4) Öğrenme problemleri nedeni ile görme muayenesi yapan göz hekiminin konu üzerine yoğunlaşmış, normal çocuk gelişim basamakları ve görmenin çocuk gelişimindeki önemi hakkında bilgi sahibi olması çok önemlidir. Muayene 1.5-2 saat sürer. Bu nedenle hekim ve aile sabırlı olmalıdır.